Blog: Duurzame én kostenbesparende innovaties

Publicatie datum
Paragrafen


Brandveiligheid is een onderwerp waar de meeste mensen in hun dagelijkse leven niet of nauwelijks mee bezig zijn. Toch vinden we het belangrijk dat we ons veilig voelen; thuis, op straat én op elke andere plek. Als gebruiker van een gebouw moet je er op kunnen vertrouwen dat het gebouw veilig gebruikt kan worden en je in het geval van een calamiteit het gebouw tijdig kunt verlaten. Vanuit de regelgeving zijn gebouweigenaren daarom verplicht maatregelen te treffen om bewoners, bezoekers en omwonenden van gebouwen tegen de risico’s van brand te beschermen. Naast een ontruimingsplan, nooduitgangen en de aanwezigheid van voldoende BHV’ers worden er bij veel gebouwen ook installatietechnische brandveiligheidsmaatregelen genomen, zoals een branddetectiesysteem, ontruimingsalarm of sprinklerinstallatie. Deze systemen dragen bij aan de veiligheid in het gebouw door brand te detecteren, te melden en te bestrijden.
 

Periodieke testen

Een brandveiligheidsinstallatie in een gebouw heeft alleen nut als deze ook daadwerklijk werkt wanneer het erop aankomt, namelijk als er écht brand uitbreekt. Ondanks dat een installatie er van buitenaf misschien prima uitziet, kunnen er verschillende problemen zijn die de werking van de installatie beïnvloeden. In het geval van een sprinklerinstallatie kan bijvoorbeeld de sprinklerpomp defect zijn of kunnen sprinklers geblokkeerd zijn door corrosie-afzetting.

Om de operationele staat van brandbeveiligingsinstallaties te bewaken is beheer en onderhoud nodig. Door de staat en werking van de installatie regelmatig te controleren kunnen eventuele defecten vroegtijdig worden ontdekt en verholpen. Hierdoor weet je zeker dat de installatie in goede staat is en optimaal zal werken bij brand. Het uitvoeren van de beheerstaken en onderhoudswerkzaamheden kan echter verschillende problemen en uitdagingen met zich meebrengen.

Om dit te illustreren gebruiken we een fictief gebouw als voorbeeld: een magazijn van een elektronicaketen.

Magazijn

De voorbeeldsituatie is als volgt:
Vanuit dit magazijn worden de winkels van de elektronicaketen bevoorraad en worden online bestellingen verstuurd. Het is een hal van 10.000m2 met een hoogte van circa 13 meter. De goederen zijn in lange, hoge stellingen opgesteld. Kleinere artikelen zijn in dozen verpakt, grotere artikelen zoals wasmachines en koelkasten staan op pallets in de stellingen. Omdat het magazijn één groot brandcompartiment is, is het gebouw van een automatische sprinklerinstallatie voorzien die het pand tegen brand beveiligd.

De benodigde beheer- en onderhoudstaken voor sprinklerinstallaties zijn omschreven in het TB80. Dit is het nieuwe onderhoudsvoorschrift voor sprinklersystemen dat door het CCV (Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid) is uitgegeven. Hoewel onderhoudsbedrijven pas vanaf 1 augustus 2019 verplicht zijn het TB80 te volgen, wordt dit nieuwe voorschrift momenteel al als de nieuwe universele norm voor het beheer en onderhoud van sprinklersystemen gezien. De vereiste test- en controlewerkzaamheden uit het TB80 bestaan onder andere uit een (2)-wekelijkse test en controle van de alarmkleppen en flow-switches (stromingsschakelaars)*. Deze testen worden doorgaans handmatig uitgevoerd, waarbij de componenten één voor één worden nagelopen.
 

Problemen

Tijdens het uitvoeren van de periodieke testen van deze componenten lopen de elektronicaketen en het sprinklerbedrijf tegen verschillende problemen/uitdagingen aan:

  • De testprocedures zijn complex. Hierdoor is de technische dienst van de gebouweigenaar/gebruiker niet in staat de periodieke beheerstaken zelf uit te voeren, maar is zij genoodzaakt een onderhoudsbedrijf in te schakelen.
  • Door de omvang van het magazijn moeten er grote afstanden worden afgelegd tijdens de uitvoering van de testen. De testprocedures nemen hierdoor veel tijd in beslag en zorgen voor hoge kosten voor de gebouweigenaar. 
  • Het uitvoeren van de (2)-wekelijkse testen zorgen voor veel overlast voor de bedrijfsprocessen, omdat delen van het gebouw tijdens de werkzaamheden afgezet zijn.
  • Om de testen van de flow-switches en alarmkleppen uit te kunnen voeren moeten delen van de installatie worden afgetapt. Het aftappen er hervullen van de leidingen kost veel tijd.
  • Het lozen van het afgetapte water is in de wintermaanden vaak niet mogelijk in verband met vorst.
  • Tijdens het uitvoeren van de testprocedures is de sprinklerinstallatie tijdelijk buiten bedrijf. Om de brandveiligheid te bewaken moeten er brandwachten worden ingezet, wat extra kosten voor de gebouweigenaar/gebruiker met zich meebrengt.
  • Na iedere test moet de sprinklerpomp ingeschakeld worden om het systeem weer bij te vullen. Dit leidt tot extra water-, energie- en brandstofverbruik 
  • Met het bijvullen van de sprinklerleidingen wordt nieuw zuurstofrijk water in het sprinklersysteem geïntroduceerd. Omdat dit corrosie kan veroorzaken moeten dure wateradditieven worden toegevoegd die corrosievorming tegengaan.
 

Niet duurzaam

Voor het uitvoeren van de periodieke testen van de sprinklerinstallatie moeten delen van de installatie worden afgetapt. Het afgetapte water verdwijnt in de afvoer en na het uitvoeren van de test word het systeem weer bijgevuld. De testen van de flow-switches en alarmkleppen moeten volgens de TB80-voorschriften (2)-wekelijks worden uitgevoerd (afhankelijk van of de gebruiker de beheerstaken zelf uitvoert of dit door een gecertificeerd onderhoudsbedrijf laat doen). Omdat de meeste sprinklerinstallaties met drinkwater worden gevuld, leidt dit met 26 tot 52 testen per component per jaar, tot een jaarlijkse verspilling van duizenden liters schoon drinkwater. Voor grotere gebouwen met veel flow-switches en alarmkleppen kan de jaarlijkse waterverspilling al gauw meer dan 100.000 liter bedragen.

Laten we even terugblikken op de afgelopen zomer. Dit was een van de warmste en droogste zomers tot nu toe met maar liefst twee nationale hittegolven in korte tijd. Door de aanhoudende warmte en extreme droogte was er sprake van een landelijk neerslagtekort dat in Augustus ruim 300 millimeter bedroeg. Drinkwaterbedrijven riepen ons massaal op om zuinig om te gaan met water. “Niet sproeien, niet de auto wassen en kort douchen tijdens piekuren” was de oproep. Even werden we er aan herinnerd dat onze watervoorraad niet oneindig is.

Een belangrijk feit dat wij ons niet altijd realiseren is dat maar liefst 97,5% van al het water op aarde zout water is. Van de 2,5% zoet water bevind het overgrote deel zich op de Noord- en Zuidpool of zit het erg diep in de grond. Van al het water op aarde is slechts 1% bruikbaar als drinkwater voor de mens. Omdat zoet water zo schaars is, is het van groot belang om verstandig met drinkwater om te gaan en verspilling tegen te gaan.

Vanuit deze gedachte strookt de waterverspilling tijdens het uitvoeren van de periodieke sprinklertesten niet met een duurzaam gebouwbeheer.
 

De bestaande installatie aanpassen of uitbreiden

Onze elektronicaketen loopt goed. Zo goed zelfs, dat de voorraad in het magazijn de vraag vanuit de winkels niet bij kan benen. Daarom is er besloten het magazijn met een extra 2500m2 uit te breiden, zodat er ruimte komt voor extra voorraad. Deze uitbreiding heeft niet alleen gevolgen voor de personeelsbezetting en het logistieke proces, maar ook voor de aanwezige brandbeveiligingsinstallaties. Het extra gebruiksoppervlak moet ook door het aanwezige sprinklersysteem beveiligd worden. Het plan is om de sprinklerinstallatie uit te breiden naar het nieuwe bouwdeel. Door een vertakking op de hoofdleiding aan te brengen kunnen het nieuwe leidingwerk en de nieuwe sprinklers op het bestaande systeem worden aangesloten. Om de vertakking op de bestaande leiding aan te kunnen brengen moet de installatie drukloos worden gemaakt. Hierdoor is de sprinklerinstallatie tijdens de werkzaamheden tijdelijk buiten bedrijf. Wanneer de werkzaamheden gereed zijn en het nieuwe leidingwerk geplaatst is, wordt het nieuwe leidingwerk met water gevuld en wordt de installatie weer op druk gezet. 

Het komt regelmatig voor dat bestaande sprinklerinstallaties moeten worden aangepast of uitgebreid. Dit kan nodig zijn vanwege een uitbreiding van het pand, wijzigingen in het gebruik waardoor de installatie niet meer aansluit op de brandrisico’s, of om andere redenen. De hierboven omschreven traditionele werkmethode vergt veel tijd en inspanning en zorgt voor een flinke verstoring van de bedrijfsprocessen. Omdat de sprinklerinstallatie tijdens de werkzaamheden buiten bedrijf is moeten de bedrijfsprocessen tijdelijk stil worden gelegd, of krijgt de gebouweigenaar te maken met extra kosten voor de inzet van brandwachten. De veiligheid van de gebruikers van het gebouw moet namelijk gewaarborgd blijven terwijl de installatie uitgeschakeld is.
 

Conclusie

Als we de geschetste situatie in een paar punten moeten samenvatten kunnen we het volgende concluderen. De huidige methoden voor het testen, aanpassen en uitbreiden van sprinklersystemen zijn tijdrovend, niet duurzaam, veroorzaken overlast voor de bedrijfsprocessen en brengen te veel kosten met zich mee.
 

De oplossingen van Unica

Duurzaam testen én kosten besparen

De Zonecheck en Bellcheck systemen van Unica Fire Safety maken het mogelijk om volledig op afstand en op duurzame wijze flow-switches en alarmkleppen te testen. In tegenstelling tot handmatige tests, kan de werking van deze componenten met behulp van Zonecheck en Bellcheck gecontroleerd worden zonder dat aftappen van de installatie nodig is. Doordat installaties niet meer hoeven te worden afgetapt, worden jaarlijks duizenden liters water bespaard, blijft de installatie tijdens onderhoud volledig in bedrijf en kan er flink op de kosten voor onderhoud worden bespaard.

Flow-switches zijn zo ontworpen dat ze bij brand of een lekkage de ontstane stroming in de sprinklerleiding signaleren en doormelden naar de sprinklermeldcentrale. Zonecheck test de werking van de stromingsschakelaars door de activatie van een sprinklerkop te simuleren. Door water van de ruimte achter de flow-switch naar de ruimte voor de flow-switch te pompen wordt een overdruk/onderdruk situatie gecreëerd en ontstaat er stroming in het systeem. Hiermee kunnen de werking en sturingen van de flow-switches eenvoudig worden getest door gebruik te maken van water wat zich reeds in het systeem bevindt.

Bellcheck test de werking en sturingen van de alarmkleppen door gebruik te maken van dezelfde techniek. 

Zonecheck en Bellcheck

Met behulp van Zonecheck en Bellcheck kunnen de periodieke testen van de flow-switches en alarmkleppen volledig op afstand worden uitgevoerd, waardoor servicemonteur minder lang op locatie hoeven te zijn. Doordat installaties niet meer hoeven te worden afgetapt, worden jaarlijks duizenden liters water bespaard, blijft de installatie tijdens onderhoud volledig in bedrijf en kan er flink op de kosten voor onderhoud worden bespaard. Omdat de installatie tijdens de werkzaamheden volledig in bedrijf blijft, kunnen de bedrijfsprocessen ongehinderd doorgaan en zijn er geen extra maatregelen (zoals brandwachten) nodig om de brandveiligheid te bewaken. Met het gebruik van Zonecheck en Bellcheck hoeft het sprinklersysteem ook niet hervuld te worden na het uitvoeren van de testen, waardoor er geen extra kosten zijn voor het inschakelen van de sprinklerpomp. Daarnaast wordt het risico op corrosievorming aanzienlijk verminderd, doordat er geen nieuw zuurstofrijk water in de leidingen wordt geïntroduceerd.
 

Eenvoudig aanpassen of uitbreiden van bestaande sprinklersystemen

Livetap is een duurzame innovatie voor het uitbreiden en aanpassen van bestaande sprinklersystemen. Met het Livetap systeem van Unica kunnen onder andere vertakkingen op operationele sprinklerinstallaties worden aangebracht, zonder dat de installatie tijdelijk buiten bedrijf moet worden gesteld. De Livetap boor maakt het namelijk mogelijk om een aanboring op de sprinklerleiding te maken terwijl de installatie onder druk staat. Met behulp van deze techniek kunnen verschillende werkzaamheden worden verricht, zoals het aanbrengen van een vertakking, aftappunt of ontluchtingspunt. Daarnaast kunnen de Zonecheck en Bellcheck systemen met behulp van Livetap op reguliere flow-switches en alarmkleppen worden aangebracht.

Het grote voordeel van Livetap is dat het sprinklersysteem volledig operationeel blijft tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden. Hierdoor kunnen de bedrijfsprocessen ongestoord doorgaan blijft de brandveiligheid in het gebouw te allen tijde bewaakt.
 

Livetap

Klik hier voor meer informatie over Zonecheck, Bellcheck en Livetap. Benieuwd naar de mogelijkheden voor uw gebouw? Neem vrijblijvend contact met ons op voor een passend advies.
 

Problemen door corrosie voorkomen

Ondanks regelmatig onderhoud aan een sprinklerinstallatie kunnen er problemen spelen die niet direct zichtbaar zijn. Door corrosievorming kunnen leidingen gaan lekken of blokkeren. Een lekkage, met mogelijke waterschade als gevolg, is al vervelend genoeg. Maar de gevolgen van geblokkeerde leidingen of sprinklers kunnen desastreus zijn wanneer er écht brand ontstaat.

Om problemen door corrosie te voorkomen is het belangrijk om de staat van uw sprinklerinstallatie periodiek te controleren. Met de komst van het TB80, het nieuwe onderhoudsvoorschrift voor sprinklersystemen, wordt een periodieke leidinginspectie ook verplicht gesteld.

Unica Fire Safety voert voor haar klanten periodiek preventief leidingonderzoek uit. De staat van de installatie wordt onderzocht en kunnen eventuele problemen door corrosie vroegtijdig aan het licht komen. Op basis van de bevindingen wordt indien nodig een passende oplossing voorgesteld om problemen te verhelpen en de installatie weer in topconditie te brengen.

Klik hier voor meer informatie over de Sprinkler PreScan van Unica.

 

*Zie: TB80 Hoofdstuk 9: Beheer en onderhoudsprogramma